Spółka z o.o. zamyka działalność, a w księgach pozostaje faktura kontrahenta z Niemiec. Faktura jest w euro, umowa zawiera zapis o prawie obcym, a wierzyciel od miesięcy nie odpowiada. Brak odpowiedzi nie zamienia długu w wolny majątek dla wspólników. Trzeba osobno rozwiązać kwestię istnienia roszczenia, waluty zapłaty i sposobu zabezpieczenia.
Ustal, kto jest wierzycielem i czego żąda
Zbierz umowę, zamówienie, faktury, potwierdzenie dostawy, korespondencję i saldo rozrachunków. Sprawdź, czy roszczenie nie zostało zbyte, czy istnieje potrącenie albo spór o jakość świadczenia. Potwierdzenie salda wysłane na nieaktualny adres nie rozstrzyga sprawy. Przy braku odpowiedzi zachowaj dowody doręczenia oraz próby ustalenia właściwych danych. Nie tłumacz samej nazwy spółki bez sprawdzenia jej identyfikatorów.
Waluta faktury to nie cały mechanizm zapłaty
Przeczytaj klauzulę walutową, termin płatności, rachunek i prawo właściwe. Ustal, czy umowa pozwala na zapłatę w złotych, jaki kurs stosować do ksiąg i podatków oraz kto ponosi koszt przelewu. Różnice kursowe mogą zmienić wynik likwidacji. Nie wpisuj do planu majątku jednej kwoty PLN przeliczonej według dzisiejszego kursu jako ostatecznego długu wymagalnego za kilka miesięcy.
| Pytanie | Dokument |
|---|---|
| Komu płacić? | Umowa, cesja, identyfikacja kontrahenta. |
| W jakiej walucie? | Klauzula walutowa i instrukcja płatności. |
| Ile? | Saldo, odsetki, korekty i kurs. |
| Gdzie doręczać? | Adres z umowy i aktualne dane rejestrowe. |
Ogłoszenie w Polsce i znany wierzyciel
Dla spółki z o.o. likwidatorzy ogłaszają wezwanie wierzycieli zgodnie z KSH. Zagraniczny adres nie zwalnia z tej czynności, ale publikacja nie powinna być pretekstem do ignorowania wierzyciela, którego spółka zna z własnych ksiąg. Wyślij mu informację w sposób pozwalający wykazać doręczenie i skoryguj adres, jeśli wróci przesyłka. Termin zgłoszenia wierzytelności nie jest prostym „przedawnieniem” rozpoznanego długu.
Roszczenie sporne lub nieodebrane
Jeśli kwota jest sporna, nie przypisuj jej arbitralnie wartości zero. Opracuj pisemne stanowisko na podstawie umowy i dowodów. Art. 285 KSH przewiduje zabezpieczenie znanych wierzycieli, którzy się nie zgłosili albo których wierzytelności są sporne lub jeszcze niewymagalne, przez złożenie odpowiednich sum do depozytu sądowego. W sprawie transgranicznej szczególnie ważne są właściwa kwota, waluta i sąd; nie używaj depozytu jako automatycznej alternatywy dla zwykłej płatności bez analizy przesłanek.
Lista przed podziałem majątku
- Uzgodnij saldo i zapisz datę przeliczenia waluty.
- Sprawdź spory, cesję, potrącenie i termin wymagalności.
- Zachowaj dowody kontaktu z wierzycielem.
- Zapłać albo prawidłowo zabezpiecz roszczenie, zanim wypłacisz nadwyżkę wspólnikom.
Przykład różnicy kursowej. Księgi pokazują dług 20 tys. euro, przeliczony kiedyś na 86 tys. zł. Likwidator ma dziś 90 tys. zł gotówki i zakłada, że 4 tys. zł zostanie dla wspólników. To może być błędne nawet bez odsetek: kurs w dniu rozliczenia oraz prowizje bankowe mogą zmienić kwotę, a umowa może wymagać zapłaty w euro. Do planu finansowego wpisz osobno kwotę walutową, możliwy zakres kursu, termin, koszty i spór co do świadczenia. Podział majątku odkłada się do czasu zapłaty albo właściwego zabezpieczenia wierzytelności.
FAQ
Czy wierzyciel za granicą musi odebrać polski Monitor Sądowy i Gospodarczy? Nie opieraj rozliczenia znanego długu na przypuszczeniu, że nie zobaczył ogłoszenia. Liczą się zasady KSH i rzeczywista wiedza spółki o zobowiązaniu.
Czy brak odpowiedzi na prośbę o saldo oznacza umorzenie długu? Nie. Brak odpowiedzi nie zastępuje zwolnienia z długu, potrącenia ani skutecznego zabezpieczenia.
